Διαταραχές

Αυτισμός ή καθυστέρηση ομιλίας;

Το παιδί σου δεν μιλάει όσο τα υπόλοιπα παιδιά της ηλικίας του ή έχει αργήσει να πει τις πρώτες του λέξεις. Θα μπορούσε αυτό να είναι σημάδι της Διαταραχής Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ); Όχι απαραίτητα!

Θα μπορούσε να είναι απλώς καθυστέρηση στην ομιλία; Φυσικά!

Για να γίνει όμως η διαφοροδιάγνωση για την οποία ο ειδικός είναι απαραίτητος (αναπτυξιολόγος παιδίατρος ή παιδονευρολόγος) θα πρέπει να παρατηρηθούν και να αξιολογηθούν προσεχτικά όλες οι επικοινωνιακές δεξιότητες του παιδιού και όχι μόνο.

Κάποιες βασικές διακρίσεις είναι οι εξής:

Το παιδί που εμφανίζει μόνο καθυστέρηση στην ανάπτυξη της γλώσσας:

  • Κατακτά όλα τα αναπτυξιακά ορόσημα του λόγου και της ομιλίας με την σειρά που θα έπρεπε (για παράδειγμα, πρώτα βαβίζει, μετά μιμείται χειρονομίες και ήχους, μετά λέξεις κ.ο.κ.), απλώς σε μεταγενέστερο στάδιο από τα υπόλοιπα παιδιά της ηλικίας του, με πιο αργό ρυθμό
  • Χρησιμοποιεί αρκετές χειρονομίες στην προσπάθειά του να εκφράσει τις ανάγκες και τις σκέψεις του
  • Μιμείται εύκολα τις κινήσεις των άλλων ανθρώπων (για παράδειγμα, παίρνει το φτυάρι του να σκάψει ή σκουπίζει το τραπέζι με το πανάκι)
  • Εκδηλώνει φανερά την επιθυμία του να αναπτύξει κοινωνικούς δεσμούς με τους γύρω του
  • Μοιράζεται με τους άλλους αυτά που του τραβούν το ενδιαφέρον με το να τους τα δείχνει

Το παιδί που θα διαγνωστεί ή έχει ήδη διαγνωστεί με ΔΑΦ (συνήθως):

  • Δυσκολεύεται να κοιτά στα μάτια τον συνομιλητή του
  • Δεν ακολουθεί την κατεύθυνση του δακτύλου όταν του δείχνουν κάτι (μετά τους 12 μήνες)
  • Δεν γυρίζει σταθερά στο όνομά του μέχρι τους 12 μήνες
  • Δεν δείχνει στους άλλους αντικείμενα, πρόσωπα ή καταστάσεις μέχρι τους 15 μήνες
  • Δυσκολεύεται να χρησιμοποιήσει τα αντικείμενα για τον σκοπό που δημιουργήθηκαν (π.χ. χτένα-χτενίζω) μέχρι τους 15 μήνες
  • Δυσκολεύεται να χρησιμοποιήσει ένα αντικείμενο κάνοντας ότι είναι κάτι άλλο μέχρι τα 2 έτη (συμβολικό παιχνίδι)
  • Δυσκολεύεται να μιμηθεί κινήσεις, χειρονομίες, ήχους και λέξεις μέχρι τους 16-18 μήνες
  • Δυσκολεύεται να επικοινωνήσει χρησιμοποιώντας μη λεκτική επικοινωνία

 

Η ΔΑΦ επηρεάζει (λιγότερο ή περισσότερο) το παιδί στο πώς:

  1. Αλληλεπιδρά και επικοινωνεί με τους άλλους ανθρώπους.
    Οι δυσκολίες του έχουν να κάνουν με την έναρξη και διατήρηση μιας αλληλεπίδρασης με τους άλλους, με την απόκριση του στους άλλους (δεν γυρίζει στο όνομα του), με την ανάπτυξη των προγλωσσικων δεξιοτήτων του (μίμηση, κοινή προσοχή, βλεμματική επαφή κλπ), με την μη λεκτική του επικοινωνία (χειρονομίες), με το χτίσιμο των σχέσεων και
  2. Συμπεριφέρεται.
    Εμφανίζονται στερεοτυπικές, επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές, δραστηριότητες και ενδιαφέροντα (ηχολαλία, κόλλημαμε συγκεκριμένες φράσεις που επαναλαμβάνονται συνέχεια, φτερούγισμα με τα χέρια ή κούνημα του σώματος, τοποθέτηση παιχνιδιών στη σειρά, εμμονές με συγκεκριμένα αντικείμενα ή παιχνίδια, δυσκολία στην αλλαγή των ρουτινών κλπ). 

    Τα παραπάνω είναι μόνο κάποια από τα χαρακτηριστικά που μπορεί να εμφανιστούν.  

    Η καθυστέρηση της ομιλίας μπορεί να είναι ένα από τα χαρακτηριστικά σε ένα παιδί με ΔΑΦ, αλλά δεν ισχύει για όλα τα παιδιά με ΔΑΦ.
    Πολλά παιδιά με ΔΑΦ αναπτύσσουν ομιλία, αλλά εκεί οι δυσκολίες έχουν να κάνουν με το πώς χρησιμοποιούν τις λέξεις που γνωρίζουν για να επικοινωνήσουν τις ανάγκες, τα θέλω και τις σκέψεις τους.


Αν ανησυχείς για την ανάπτυξη της επικοινωνίας του παιδιού σου, ζήτησε αξιολόγηση από έναν ειδικό. Η πρώιμη παρέμβαση είναι σημαντική στην εξέλιξη των επικοινωνιακών δεξιοτήτων του παιδιού.